Jaarlikse Fakulteit Publikasie 2019
Universiteit Stellenbosch
Geneeskunde & Gesondheidswetenskappe
Annual Faculty Publication 2019
Stellenbosch University
Medicine & Health Sciences
I-Faculty Publication 2019
iYunivesithi Stellenbosch
Ezonyango Nezeenzululwazi Kwezempilo
Innovering Profiel Navorsing Nuus In Prente

FGGW VIER 25 JAAR IN BISHOP LAVIS

Birgit Ottermann

Langtermynplanne vir samewerking uitgestippel

ʼn Kwarteeu gelede het die Fakulteit Geneeskunde en Gesondheidswetenskappe (FGGW) van die en Gesondheidswetenskappe (FGGW) van die met die Bishop Lavis-gemeenskap aangegaan om ’n studentgedrewe primêregesondheidsorgfasiliteit te skep om aan die rehabilitasiebehoeftes van pasiënte in hierdie lae sosio-ekonomiese woonbuurt op die Kaapse Vlakte te voldoen.

Vandag is die Bishop Lavis-rehabilitasiesentrum ’n belangrike pilaar van die gemeenskap. Die US én die gemeenskap pluk die vrugte en opwindende nuwe planne vir selfs groter samewerking en wedersyds voordelige inisiatiewe wink.

“Die Bishop Lavis-rehabilitasiesentrum het in Januarie 1994 geopen as ’n akademiese primêregesondheidsorgsentrum as deel van die Bishop Lavis-gemeenskapsdagsentrum,” sê Maatje Kloppers, senior arbeidsterapeut en gesamentlike bestuurder van die Sentrum.

“Die inisiatief was die resultaat van onderhandelinge tussen die Wes-Kaapse Departement van Gesondheid en die US. 

Die Departement het ’n omvattende rehabilitasiediens aan die Bishop Lavis-gemeenskap nodig gehad, terwyl die US meer plekke nodig gehad het waar gesondheidsorgstudente in primêrevlaksorg en gemeenskapsrehabilitasie opgelei kon word.”

Volgens Kloppers bied die Rehabilitasiesentrum arbeidsterapie, fisioterapie en spraak-, taal- en gehoorterapie aan die gemeenskap, asook dieetkunde en primêre gesondheidsorg in samewerking met die Bishop Lavis-gemeenskapsdagsentrum. Die meeste van hierdie dienste word deur FGGW-studente onder toesig van personeellede aangebied.

“Regtig spesiaal omtrent die sentrum is dat die behandeling en onderwys in ’n interprofessionele span plaasvind, wat aan die pasiënt insette van ’n volle rehabilitasiespan bied en studente toelaat om by ander professies te leer dis ’n wen-wen-situasie. Ons kollektiewe doelwit is om pasiënte te fasiliteer om hul maksimum rehabilitasiepotensiaal en herintegrasie in die gemeenskap te bereik.”

Die studente bied behandeling vir verskeie toestande aan individue of groepe, lê werk- of huisbesoeke na gelang van behoefte by hul pasiënte af en lei vrywilligers en ander gemeenskapsvennote soos tuisgebaseerde versorgers op. Hulle is ook by ’n paar opwindende gemeenskapsprojekte en gesondheidsbevorderingsaktiwiteite betrokke om die gemeenskap te help bemagtig deur gesondheidsgeletterdheid te verbeter en ’n gesonder lewenstyl aan te moedig.

“Volgens my ervaring bring die studente ’n baie waardevolle aspek na die behandeling van pasiënte. Die pasiënte beleef hulle as minder bedreigend (in die sin dat hulle nog studeer en afhanklik van die pasiënte is om hul kliniese plasing te voltooi) en maak meer geredelik oop. Die pasiënte voel daar word werklik na hulle geluister en die individuele aandag help hulle met die herstelproses.

“Ons het ook ongelooflike vrywilligers uit die Bishop Lavis-gemeenskap wat sonder enige vergoeding by ons Sentrum werk,” voeg Kloppers by. “Hulle verskaf ’n belangrike skakel met die gemeenskap en sonder hulle sou die Sentrum nie kon funksioneer nie.”

US se langtermynvisie

Al hierdie wedersyds voordelige inisiatiewe tussen die FGGW en die Bishop Lavis-gemeenskap is met ’n Gemeenskapsvennootskapsdag by die openbare biblioteek gevier, waar die US sy visie vir die uitbreiding van die vennootskap uitgestippel het.

“As deel van die Stad Kaapstad se Landelike Hernuwingsprogram is ’n nuwe ‘welstandsentrum’ in Bishop Lavis voorgestel, wat huidige rehabiltasiedienste en meer kan insluit,” verduidelik dr Martin Heine. Hy is ’n gesamentlike na-doktorale navorsingsgenoot by die Afdeling Fisioterapie en die Instituut vir Sport- en Oefengeneeskunde en is onlangs deur die Afdeling Sosiale Impak aangestel om die Bishop Lavis-visie vir die volgende 25 jaar te bestuur.

“Die US is voornemens om die huidige studente-leerplatform te versterk om nie net interdissiplinêre nie, maar ook interfakulteit-studentespanne te betrek wat hul onderrig hier tot voordeel van die gemeenskap kan toepas.

“Ons plan vir die volgende 25 jaar is om te vorder van ’n gesondheidsgeoriënteerde na ’n welstandsgeoriënteerde platform, wat moontlik heelwat meer dienste vir die gemeenskap insluit. Ons werk tans baie hard om die momentum vir hierdie visie te skep,” sê Heine.

“Dit behels samewerking met die Stad Kaapstad om geld vir die infrastruktuur in te samel en die implementering van meer multidissiplinêre projekte te bevorder wat aan die behoeftes van die breër gemeenskap sal voldoen. Wanneer ons dit bereik het en die voordeel daarvan vir die Bishop Lavis-gemeenskap bewys is, sal ons graag die moontlikheid van die replisering van hierdie model in ander areas wil ondersoek.”


OPHEFFING VAN ’N GEMEENSKAP

Die Bishop Lavis-rehabilitasiesentrum het oor die jare etlike projekte ten bate van die gemeenskap ontwikkel. Dit sluit in:

  • Die SLEAK-diensleerprojek (Vaardighede, Leer- en Onderwys aktiwiteit vir Kinders), bestuur deur die Afdeling Arbeidsterapie en gemik op hoërisikoleerders van die Bishop Lavis Primêre Skool. Dit behels konstruktiewe vryetydaktiwiteite om leerders se weerstand en oordraagbare vaardighede te verhoog (byvoorbeeld respek vir ander en die omgewing) om hul toekomstige werkvaardighede te ontwikkel.
  • ’n Eweknie-tot-eweknie-onderwysprojek deur die Afdeling Arbeidsterapie, met die doel om die selfbestuur van nie-oordraagbare siektes in die Bishop Lavis-gemeenskap te verbeter en sekondêre komplikasies soos beroertes en amputasies te verhoed. Dit sluit in eweknie-tot-eweknie-onderwysers wat hul persoonlike stories van nie-voldoening vertel wat tot komplikasies gelei het, om te voorkom dat ander by die Rehabilitasiesentrum dieselfde paadjie loop.
  • Die Bishop Lavis-rehabilitasiesentrum se jaarlikse Big Walk in Oktober, ’n hoogtepunt op die gemeenskapskalender wat deel van die Bishop Lavis-gemeenskaps dagsentrumfees uitmaak en die gemeenskap aanmoedig om meer aktief te raak. Die arbeidsterapiestudente reël die geleentheid, bekom borgskappe en doen al die bemarking; die fisioterapie studente koördineer opwarming vir die Big Walk en ’n gewilde fiksheids-toets kompetisie; en die dieetkundiges doen liggaamsmassa-indekstoetse.
  • ʼn Groentetuinprojek gaan van krag tot krag en bied ’n groen ruimte waar pasiënte terapie kan kry. Groente word ook geproduseer, waaruit vrywilligers in die winter sop vir die Sentrum se pasiënte maak. Die tuin word deur twee manlike vrywilligers, ywerige tuiniers (en voormalige pasiënte van die Sentrum) in samewerking met die arbeidsterapiestudente bestuur. Hulle gebruik palethout om planthouers van verskillende groottes en hoogtes te bou om ook voorsiening vir pasiënte in rolstoele te maak.

 

Foto-erkenning: Nardus Engelbrecht en Wilma Stassen