Sentrum vir Kardio-metaboliese Navorsing in Afrika pak toename in kardiovaskulêre siektelas

Universiteitsbestuur en CARMA-lede by die bekendstelling van die nuwe sentrum.

Die Fakulteit Geneeskunde en Gesondheidswetenskappe (FGGW) van die Universiteit Stellenbosch (US) het vandeesweek die splinternuwe Sentrum vir Kardio-metaboliese Navorsing in Afrika (Karma) bekend gestel, wat ten doel het om die bedreiging van ʼn algemene toename in hartsiektes (ook bekend as kardiovaskulêre siektes) op die vasteland van Afrika die hoof te bied.

Volgens ʼn globale siektelasstudie wat in Oktober 2019 in The Lancet se Globale Gesondheidsuitgawe gepubliseer is, het ʼn kombinasie van faktore (insluitende lewenstyl, verstedeliking en swak gesondheidsopvoeding) oor die afgelope 20 jaar ʼn betekenisvolle toename in die voorkoms van nie-oordraagbare siektes ­– soos diabetes en kardiovaskulêre siektes – in talle lande suid van die Sahara meegebring.

Prof Hans Strijdom, adjunk-direkteur van Karma, het gesê die verskynsel van ʼn veelvuldige siektelas in Suid-Afrika en ander lande in Afrika suid van die Sahara, wat veroorsaak word deur ʼn stelselmatige toename in nie-oordraagbare siektes teen die agtergrond van ʼn hardnekkig hoë voorkoms van aansteeklike siektes soos MIV en TB, plaas gesondheidstelsels oor die vasteland heen onder druk.

“’n Swak voorbereide gesondheidstelsel gepaard met ʼn gebrek aan ʼn betroubare bewysbasis en swak openbare bewustheid oor die realiteit van die toename in nie-oordraagbare siektes is ʼn tikkende tydbom wat enige tyd kan ontplof,” sê Strijdom, ʼn professor in mediese fisiologie aan die FGGW.

Karma se internasionale medewerker, prof Nandu Goswami van die Graz- Mediese Universiteit in Oostenryk, het gesê kardio-metaboliese siektes, wat met hoë morbiditeit en mortaliteit gepaard gaan, neem wêreldwyd toe. Volgens hom neem die voorkoms van hierdie siektes nie net in ontwikkelde lande toe nie, maar ook in ontwikkelende lande. “’n Groot persentasie van volwassenes en kinders is oorgewig of vet. Hierdie probleem moet dringend gepak word en sentrums soos Karma sal ʼn groot bydrae lewer om die navorsings- en uitreikaspekte aan te pak wat met vroeë diagnose en behandeling van kardio-metaboliese siektes verband hou,” het Goswami gesê.

Die vestiging van Karma is ʼn belangrike stap om hierdie groeiende gesondheidsprobleem aan te pak.  Die sentrum sal op die volgende fokus:

  • Lok betekenisvolle internasionale navorsing- en skenkingsbefondsing om hoë-impakuitsette te verhoog en nagraadse opleidingsmoontlikhede te versterk;
  • Bevorder basiese navorsing wat ten doel het om bevindings na die kliniese konteks te herlei vir beter diagnostiese instrumente en/of nuwe terapeutiese intervensies;
  • Lewer vaardige nagraadse studente met leierskappotensiaal (met ʼn klem op die Afrika-vasteland) om ʼn beduidende impak in Afrika en wêreldwyd te maak.
  • Dien as ʼn voertuig om veral die netwerk van kundiges aan die US en ander tersiêre en navorsingsgebaseerde instellings in Afrika, asook wêreldwyd, te bevorder;
  • Vestig die US as ʼn globale leier in die kardio-metaboliese veld; en
  • Versterk die impak op die gemeenskap deur uitreikings- en openbare bewustheidsveldtogte en steunwerwing by/beïnvloeding van gesondheidsbeleidmakers, -besluitnemers en -rolspelers.

Prof Faadiel Essop, Karma se nuwe direkteur, het gesê betekenisvolle operasionele vordering is die laaste paar maande gemaak. “Al word Karma in die Afdeling Mediese Fisiologie van die FGGW gehuisves, is dit ʼn gesamentlike onderneming met die Departement Fisiologiese Wetenskappe in die Fakulteit Wetenskap van die US.”

Essop het voorts gesê Carma funksioneer tans as ʼn virtuele sentrum, maar ʼn klomp vergaderings sedert sy ontstaan het ʼn uitstekende werkverhouding tussen die verskillende projekleiers en studente van die onderskeie fakulteite meegebring. “Die gevolg was ʼn sinergie van ons navorsingsaktiwiteite in bondige en duidelike navorsingstemas wat ons in staat stel om die navorsings- en innoveringslandskap vorentoe beter te navigeer.”

Volgens hom is Carma se visie om die unieke sterk punte van die verskillende projekleiers, toerusting, verbruiksgoedere en hulpbronne doeltreffend aan te wend met die hoofdoelwit om die groeiende las van nie-oordraagbare siektes in Afrika beter aan te pak. “Dit is van deurslaggewende belang, veral omdat befondsing in Suid-Afrika in ʼn ontstellende tempo afneem. Karma vestig ook tans netwerke deur etlike interne en eksterne medewerkers te koöpteer met die einddoel om nie net bestaande navorsingsaktiwiteite te versterk nie, maar ook nuwe navorsingsnisareas te ontwikkel om betekensivolle internasionale befondsing te lok wat met Carma se missie en doelwitte strook,” het Essop gesê.

 

Florence de Vries